Các thế cây bonsai phổ biến

Người xưa chi bonsai thành 5 thế cơ bản: thẳng đứng (Chokkan), thẳng đứng phóng khoáng (Moyogi), nghiêng (Shakan), thác đổ (Kengai) và nửa thác đổ (Han Kengai ). Tuy nhiên, khi đã trở thàng nghệ thuật thì bonsai được chia thành rất nhiều thế: rễ phủ trên đá (Sekijoju), rễ trong đá (Ishizuke), chổi (Hokidachi), bạt phong (windswept), song thụ và tam thụ (Ikadabuki), thế lùm (clump style), văn nhân (bunjin-gi), thế cành rũ (weeping style), thế gỗ mục (dead wood) và nhóm cây hay rừng (Yose Uye)…

Các thế cây bonsai phổ biến

Ở Việt Nam thì các thế cây bonsai rất được ưa chuộng bao gồm:

Thế ngũ nhạc

Thế ngũ nhạc mô phỏng 5 ông già ngồi đàm đạo hoặc cảnh 5 ngọn núi trong quần thể Ngũ Hành Sơn. Năm cây được trồng trong một chiếc chậu hoặc khay to làm cảnh núi rừng, mỗi cây có một dáng riêng biệt có thể đứng hết hoặc cây xiêu, cây nằm nhưng phải có cây lớn, cây nhỏ như sơn thủy thì mới đẹp.

Thế long đàn phượng vũ

Thế long đàn phượng vũ mô phỏng hình dáng chim phượng đang múa theo tiếng đàn, thể hiện sự vui vẻ, yêu đời như chim phượng. Cây có hai rễ nổi cao lên thành 2 chân, ngọn hồi đầu làm đầu chim với cành thứ nhất xòe ra phía sau làm đuôi chim, hai cành tả hữu uốn xòe ra thành hình cánh chim đang múa. Bonsai ở thế này đẹp hay không phụ thuộc vào bàn tay của nghệ nhân, phải uốn sao cho uyển chuyển, mềm mại như cánh chim đang múa.

Thế quần thụ tam sơn

Thế quần thụ tam sơn mô phỏng 3 cây nằm chung trong một chậu to, còn gọi là thế tam tài. Ba cây đứng gần ngay hàng, cây cao chính giữa và hai cây thấp hơn ở hai bên. Ngoài ra, một số nghệ nhân còn để các cây so le, cây to có 5 tàn, hai cây còn lại có 3 tàn, có thể giao cành với nhau nhưng phải tạo sự cân đối. Thế quần thụ tam sơn thể hiện tính đoàn kết “ba cây chụm lại nên hòn núi cao” nên bớt bất kỳ cây nào cũng đồng nghĩa với vẻ đẹp không còn nữa. Thế này thường uốn với cây tùng hoặc cây bách.

Thế lưỡng long tranh châu

Thế lưỡng long tranh châu mô phỏng hai con rồng uốn khúc giao đầu nhau tranh hạt minh châu nằm ở giữa, thường uốn với cây mai chiếu thủy, cần thăng hay kim quýt. Hai cây trồng chung vào một chậu, các nhánh làm chân và mây, ngọn cây là đuôi xòe ra như múa. Một lưu ý là không nên đặt hòn cuội hay viên đá quá tròn vì nó sẽ khiến bonsai mất đi sự tự nhiên.

Thế long bàn hổ phục

Thế long bàn hổ phục mô phỏng rồng nằm uốn khúc và hổ cũng nằm sát đất chịu khuất phục để chầu chủ nhân, thường uốn với cây cảnh to có hai thân hoặc uốn với hai cây trồng chung một chậu. Thế này rất khó uốn và thường phải là nghệ nhân “lão làng” thì mới có thể thực hiện thành công được.